మరుగున పడుతున్న గ్రామీణ కళలు
ప్రోత్సాహం కరువు.
మారుతున్న కాలంతో పాటు అంతరించిపోతున్న జానపద రూపాలు.
కళాకారుల దీనస్థితి, ప్రభుత్వాల తోడ్పాటు ఆవశ్యకత.
జనం వాయిస్, డెస్క్ (సంపాదకీయం), మే 01:
భారతీయ సంస్కృతికి పట్టుగొమ్మలు మన గ్రామాలు. తరతరాలుగా వస్తున్న జానపద కళలు, గ్రామీణ సంప్రదాయాలు మన జీవనశైలికి ప్రతిబింబాలుగా నిలుస్తున్నాయి. అయితే ఆధునికత పెరిగిపోతున్న తరుణంలో ఈ అపురూపమైన కళలు క్రమంగా మరుగున పడుతున్నాయి. ఒకప్పుడు పల్లెల్లో ప్రతి పండుగ, ప్రతి శుభకార్యం జానపద కళాకారుల సందడితో కళకళలాడేవి. నేడు ఆ పరిస్థితి పూర్తిగా మారిపోయింది. మన మూలాలను చాటిచెప్పే బుర్రకథలు, హరికథలు, తోలుబొమ్మలాటలు వంటి కళారూపాలు నేడు కనుమరుగయ్యే దశకు చేరుకున్నాయి. మన వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవాల్సిన బాధ్యతను విస్మరించడం వల్ల భవిష్యత్ తరాలకు ఈ కళల గురించి కేవలం పుస్తకాల్లో మాత్రమే తెలిసే ప్రమాదం పొంచి ఉంది. గ్రామీణ కళలు కేవలం వినోద సాధనాలు మాత్రమే కావు, అవి సామాజిక చైతన్యానికి మారుపేర్లు. చదువుకోని పామరులకు సైతం ఇతిహాసాలు, పురాణాలు సామాజిక అంశాలను సులభంగా అర్థమయ్యేలా వివరించడంలో ఈ కళలు కీలక పాత్ర పోషించేవి. కళాకారులు తమ అద్భుతమైన ప్రదర్శనల ద్వారా నైతిక విలువలను, ధర్మాన్ని బోధించేవారు. కానీ ప్రస్తుత డిజిటల్ యుగంలో స్మార్ట్ఫోన్లు, ఇంటర్నెట్ విప్లవం వల్ల ప్రజల అభిరుచులు పూర్తిగా మారిపోయాయి. వెండితెరపై మెరిసే రంగుల ప్రపంచానికి అలవాటు పడిన జనం, కళ్ళముందే ప్రదర్శితమయ్యే లైవ్ కళారూపాలను ఆదరించడం తగ్గించేశారు. దీనివల్ల కళాకారులు తమ జీవనోపాధిని కోల్పోయి ఇతర రంగాల వైపు మళ్లుతున్నారు.
ఒకప్పుడు కళాకారులకు సమాజంలో ఎంతో గౌరవం ఉండేది. పల్లెల్లో పెద్దలు, సామంతులు వీరిని పోషించేవారు. కానీ నేడు కళాకారుల ఆర్థిక పరిస్థితి అత్యంత దయనీయంగా మారింది. ప్రదర్శనలు లేక, ఆదరణ కరువై పూట గడవని స్థితిలో ఎంతోమంది కళాకారులు కూలి పనులకు వెళ్తున్నారు. పగటి వేషగాళ్లు, చిందు భాగవతులు, వీధి నాటక కళాకారులు తమ అద్భుతమైన విద్యను ప్రదర్శించే వేదికలు లేక నైరాశ్యంలో మునిగిపోతున్నారు. కళనే నమ్ముకున్న వారు నేడు పేదరికంతో పోరాడుతున్నారు. మన సంస్కృతిని కాపాడే సైనికులుగా నిలిచిన వీరికి సరైన ప్రోత్సాహం అందకపోవడం సమాజానికే సిగ్గుచేటు. వారి నైపుణ్యం వారి కుటుంబాల ఆకలిని తీర్చలేకపోవడం విచారకరం.
ప్రభుత్వాల నుండి అందుతున్న తోడ్పాటు కూడా నామమాత్రంగానే ఉంది. కళాకారులకు ఇచ్చే పెన్షన్లు సక్రమంగా అందకపోవడం, సాంస్కృతిక కార్యక్రమాల్లో స్థానిక కళాకారులకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వకపోవడం వారిని మరింత కృంగదీస్తున్నాయి. ప్రభుత్వం తరపున నిర్వహించే పెద్ద పెద్ద ఉత్సవాల్లో కూడా కేవలం పేరున్న వారికే అవకాశం దక్కుతోంది కానీ, మారుమూల గ్రామాల్లో ఉన్న అసలైన ప్రతిభావంతులు గుర్తించబడటం లేదు. కళాకారుల సంక్షేమం కోసం కేటాయిస్తున్న నిధులు క్షేత్రస్థాయిలో వారికి చేరడం లేదు. అధికారుల ఉదాసీనత వల్ల ఎంతోమంది అర్హులైన వారు సంక్షేమ పథకాలకు దూరమవుతున్నారు. ప్రభుత్వ గుర్తింపు కార్డులు పొందడం కూడా ఈ అమాయక కళాకారులకు ప్రహసనంగా మారింది. పాశ్చాత్య సంస్కృతి ప్రభావం వల్ల యువత జానపద కళలను చిన్నచూపు చూస్తోంది. పాప్ సంగీతం, వెస్ట్రన్ డ్యాన్సుల పట్ల ఉన్న ఆసక్తి మన సొంత కళలపై ఉండటం లేదు. పాఠశాలలు, కళాశాలల్లో జానపద కళల గురించి విద్యార్థులకు అవగాహన కల్పించే కార్యక్రమాలు లేకపోవడం కూడా ఒక ప్రధాన లోపం. మన ప్రాచీన కళలు మన గుర్తింపును చాటుతాయని, వాటిని నేర్చుకోవడం గౌరవంగా భావించాలని యువతలో చైతన్యం రావాలి. విదేశీయులు మన కళలను అధ్యయనం చేయడానికి ఇక్కడికి వస్తుంటే, మనం మాత్రం వాటిని నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నాం. పాఠ్యప్రణాళికలో కళలకు స్థానం కల్పించి, విద్యార్థులను ప్రోత్సహిస్తేనే ఈ కళలు సజీవంగా ఉంటాయి.
కళాకారులను ఆదుకోవడానికి కేవలం ప్రభుత్వంపైనే ఆధారపడకుండా, స్వచ్ఛంద సంస్థలు కార్పొరేట్ సంస్థలు ముందుకు రావాలి. జానపద ఉత్సవాలను నిరంతరం నిర్వహించడం ద్వారా కళాకారులకు వేదికలను కల్పించాలి. పర్యాటక రంగంలో ఈ కళారూపాలను భాగస్వామ్యం చేయడం వల్ల విదేశీ పర్యాటకులను ఆకర్షించడంతో పాటు కళాకారులకు ఆదాయం కూడా సమకూరుతుంది. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఉన్న ప్రాచీన కళలను డాక్యుమెంటరీల రూపంలో భద్రపరచాలి. దీనివల్ల భావి తరాలు మన కళల గొప్పతనాన్ని తెలుసుకునే అవకాశం ఉంటుంది. సాంకేతికతను వాడుకుని సోషల్ మీడియా ద్వారా ఈ కళారూపాలను ప్రపంచానికి పరిచయం చేయాల్సిన అవసరం ఉంది. తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఒగ్గుకథ, తప్పెటగుళ్లు, కొమ్మదాసరి వంటి ఎన్నో విభిన్న కళారూపాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ప్రాంతానికి ఒక ప్రత్యేకత ఉంటుంది. ఈ వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకోవడం మన కర్తవ్యం. నేడు అనేకమంది కళాకారులు సరైన శిక్షణ ఇచ్చే వారు లేక, వారసత్వంగా వస్తున్న కళను మధ్యలోనే వదిలేస్తున్నారు. కళాకారుల పిల్లలు సైతం పేదరికం భయం వల్ల తమ పూర్వీకుల వృత్తిని స్వీకరించడానికి ఇష్టపడటం లేదు. ఇదే పరిస్థితి కొనసాగితే మరో రెండు దశాబ్దాల్లో మన జానపద కళలు పూర్తిగా కనుమరుగయ్యే ప్రమాదం ఉంది. మన పండగలు కేవలం యాంత్రికంగా మారిపోయే రోజు దగ్గరలోనే ఉంది. మన పల్లెల్లో వినిపించే ఆ సందడిని, ఆ పాటలను మనం మళ్లీ వెలిగించుకోవాలి.
సంస్కృతి లేని సమాజం పునాది లేని ఇల్లు వంటిది. కళలు మన మనసులను రంజింపజేయడమే కాదు, సమాజాన్ని ఏకతాటిపైకి తెస్తాయి. కాబట్టి గ్రామీణ కళాకారులను గౌరవించడం, వారి ప్రదర్శనలను ఆదరించడం మనందరి బాధ్యత. ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రాంతీయ కళలను ప్రోత్సహించేందుకు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు రావాలి. ప్రభుత్వాలు కూడా రాజకీయాలకతీతంగా కళాకారులను గుర్తించి, వారికి తగిన గౌరవ వేతనం, వైద్య సదుపాయాలు కల్పించాలి. అప్పుడే ఆ కళాకారుల కళ్లల్లో ఆనందం కనిపిస్తుంది. మన వారసత్వ సంపదను కాపాడుకుని, రేపటి తరానికి సగర్వంగా అందించడానికి ఇప్పుడే మేల్కోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అప్పుడే మన గ్రామీణ కళల వైభవం మళ్లీ వెలుగులీనుతుంది. కళలు మన మనసులను రంజింపజేయడమే కాదు, సమాజాన్ని ఏకతాటిపైకి తెస్తాయి. కాబట్టి గ్రామీణ కళాకారులను గౌరవించడం, వారి ప్రదర్శనలను ఆదరించడం మనందరి బాధ్యత. ప్రతి ఒక్కరూ తమ ప్రాంతీయ కళలను ప్రోత్సహించేందుకు స్వచ్ఛందంగా ముందుకు రావాలి. ప్రభుత్వాలు కూడా రాజకీయాలకతీతంగా కళాకారులను గుర్తించి, వారికి తగిన గౌరవ వేతనం, వైద్య సదుపాయాలు కల్పించాలి. అప్పుడే ఆ కళాకారుల కళ్లల్లో ఆనందం కనిపిస్తుంది. మన వారసత్వ సంపదను కాపాడుకుని, రేపటి తరానికి సగర్వంగా అందించడానికి ఇప్పుడే మేల్కోవాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది. అప్పుడే మన గ్రామీణ కళల వైభవం మళ్లీ వెలుగులీనుతుంది.