పండుగల ఆడంబరం – పెరుగుతున్న అప్పులు.
– సంబరాల వెనుక దాగిన మధ్యతరగతి ఆర్థిక ఒత్తిడి.
– పండుగ ఆనందమా… ఆర్థిక భారమా?
– రుణాలపై నడుస్తున్న సంబరాలు.
– నేటి మధ్యతరగతి ఎదుర్కొంటున్న నిజం.
జనం వాయిస్, డెస్క్, డిసెంబర్ 25:
పండుగ అంటే ఆనందం, వెలుగులు, కుటుంబ కలయిక. కానీ నేటి భారత సమాజంలో పండుగ అనగానే మరో విషయం తప్పనిసరిగా గుర్తుకు వస్తోంది ఖర్చు. ముఖ్యంగా మధ్యతరగతి కుటుంబాలకు పండుగలు సంబరాల కంటే ఆర్థిక ఒత్తిడిగా మారుతున్నాయన్న వాస్తవం ఇప్పుడు స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. కొత్త బట్టలు, బహుమతులు, అలంకరణలు, విందులు, సామాజిక ఆచారాలు… ఇవన్నీ కలిసి పండుగలను ఆనందానికి బదులు అప్పుల పండుగలుగా మార్చుతున్నాయి.
ఒకప్పుడు పండుగ అంటే అవసరమైనంత ఖర్చుతో, పరిమిత ఆనందంతో జరుపుకునే సంస్కృతి ఉండేది. కానీ కాలం మారింది. పండుగ అంటే “ఇతరులకంటే తక్కువ కాకూడదు” అనే పోలిక మొదలైంది. పొరుగింటి బట్టలు, బంధువుల ఖర్చులు, సోషల్ మీడియాలో కనిపించే ఆడంబరమధ్యతరగతి కుటుంబాలపై మౌన ఒత్తిడిగా మారాయి. అవసరం ఉందా లేదా అనే ప్రశ్న కంటే, “చేయాల్సిందే” అనే భావన బలపడింది.
ఈ ఆడంబర సంస్కృతికి ప్రధాన ఇంధనం సులభంగా లభిస్తున్న రుణ వ్యవస్థ. క్రెడిట్ కార్డులు, ఈఎంఐలు, తక్షణ రుణాలు పండుగలను మరింత ఖరీదైనవిగా మార్చాయి. “ఇప్పుడే కొనండి… తర్వాత చెల్లించండి” అనే విధానం మధ్యతరగతికి ఒక మాయాజాలంలా కనిపిస్తోంది. కానీ ఆ ‘తర్వాత’ నెలల తరబడి వచ్చే ఈఎంఐల రూపంలో కుటుంబ బడ్జెట్ను గట్టిగా పట్టేస్తోంది. ఒక పండుగ కోసం తీసుకున్న అప్పు, మరుసటి నెలల కుటుంబ ఖర్చులను కుదించేస్తోంది.ఈ పరిస్థితి మానసిక ఒత్తిడినీ పెంచుతోంది. పండుగ ముగిసిన వెంటనే ఆనందం తగ్గిపోతుంది. మిగిలేది అప్పుల భారం, లెక్కల ఆందోళన. పిల్లల చదువు ఖర్చులు, ఇంటి అద్దె, వైద్యం వంటి అవసరాలు పక్కకు నెట్టబడి, పండుగ ఖర్చుల చెల్లింపులు ముందుకు వస్తున్నాయి. బయటకు నవ్వుతూ పండుగ జరుపుకున్న మధ్యతరగతి కుటుంబం, లోపల మాత్రం ఆర్థిక భయంతో సతమతమవుతోంది.
ఇందులో మహిళలపై పడుతున్న భారం కూడా తక్కువ కాదు. పండుగ ఏర్పాట్లు, వంటలు, బహుమతుల ఎంపిక, ఖర్చుల నిర్వహణ వారిపైనే ఎక్కువగా పడుతున్నాయి. ఒకవైపు సంబరాలు సజావుగా సాగాలి, మరోవైపు ఖర్చులు మించకూడదు అనే ద్వంద్వ బాధ్యత మహిళలను మౌన ఒత్తిడికి గురి చేస్తోంది. ఈ శ్రమ కనిపించదు, కానీ ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుంది.పండుగల ఆడంబరం పిల్లలపై కూడా ప్రభావం చూపుతోంది. “కొత్తది కొనాలి”, “మిత్రుల దగ్గర ఉన్నదే మనకూ కావాలి” అనే భావన చిన్న వయసులోనే నాటుకుపోతోంది. దీనివల్ల వినియోగవాదం ఒక విలువగా మారుతోంది. పండుగ అంటే పంచుకోవడం, కలిసి ఉండడం అనే భావన కంటే, కొనుగోలు చేయడం అనే భావనే పిల్లల మనసుల్లో బలపడుతోంది.
అయితే ఈ పరిస్థితికి పరిష్కారం లేదని కాదు. పండుగల అసలైన అర్థాన్ని తిరిగి గుర్తించడమే మొదటి అడుగు. అవసరానికి మించి ఖర్చు చేయకుండా, పరిమితుల్లో ఆనందం వెతకడం నేర్చుకోవాలి. సామాజిక పోలికలకు లొంగకుండా, కుటుంబ స్థితికి అనుగుణంగా సంబరాలు జరుపుకోవడమే నిజమైన ఆర్థిక వివేకం. పిల్లలకు కూడా ఇదే నేర్పించాల్సిన అవసరం ఉంది.మొత్తానికి పండుగలు ఆనందాన్ని పంచాల్సినవి. కానీ అవే అప్పుల బారంగా మారితే, ఆ ఆనందం తాత్కాలికమే. మధ్యతరగతి జీవితం ఇప్పటికే అనేక ఒత్తిళ్లతో నడుస్తోంది. పండుగలు ఆ భారాన్ని తగ్గించాలి కానీ పెంచకూడదు. ఆడంబరాల కంటే ఆత్మీయతకు విలువ ఇచ్చినప్పుడే పండుగకు నిజమైన అర్థం వస్తుంది. లేకపోతే ప్రతి పండుగ ముగిసిన తర్వాత మిగిలేది ఒకే మాట సంబరం అయిపోయింది… అప్పులు మిగిలాయి.