తంగేడు పువ్వు కోసం వెతుకులాట.. బతుకమ్మ పండుగకు తప్పని తిప్పలు!
- పల్లెల్లో కనుమరుగవుతున్న తెలంగాణ పూల సంపద.
- అడవులు, పొలాల గట్లపై కనిపించని తంగేడు జాడ.
- కొనుగోలు చేయాలంటే పెరిగిన ఖర్చులు.. ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన పండుగకు ప్రకృతి నుంచే పూల కరువు!.
జనం వాయిస్, తెలంగాణ, అక్టోబర్ 10:
తెలంగాణ ఆడపడుచుల ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీక.. పల్లె సంస్కృతికి నిలువెత్తు రూపం.. ప్రకృతితో మనిషికి ఉన్న అనుబంధాన్ని చాటిచెప్పే పూల పండుగ బతుకమ్మ. ఈ పండుగ వచ్చిందంటే చాలు.. పల్లెల్లోని పొలాల గట్లు, చెరువుల పరిసరాలు, బీడు భూముల వెంట ఆడపడుచుల అడుగులు పడేవి. గునుగు, తంగేడు, బంతి, చామంతి తదితర పూలను సేకరించి అందంగా బతుకమ్మలను పేర్చేవారు. కానీ నేడు ఆ పాత రోజులు క్రమంగా కనుమరుగవుతున్నాయనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది. ముఖ్యంగా బతుకమ్మలో ప్రత్యేక స్థానం ఉన్న తంగేడు పువ్వు కోసం వెతకాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడటం పల్లె ప్రజలను కలవరపెడుతోంది.
పొలాల గట్లపై కనిపించని పసిడి వర్ణం!
ఒకప్పుడు పల్లెల్లో ఎక్కడ చూసినా తంగేడు చెట్లు కనిపించేవి. పసుపు రంగు పూలతో ప్రకృతి అందంగా ముస్తాబయ్యేది. బతుకమ్మ పండుగ సమీపించగానే మహిళలు, పిల్లలు గుంపులుగా వెళ్లి తంగేడు పూలను కోసుకొచ్చేవారు. ఇప్పుడు కొన్ని ప్రాంతాల్లో ఆ పూల కోసం దూర ప్రాంతాలకు వెళ్లాల్సి వస్తోందని స్థానికులు చెబుతున్నారు. వ్యవసాయ భూముల విస్తరణ, పొలాల గట్ల తొలగింపు, భూముల చదును, సహజ వృక్ష సంపద తగ్గిపోవడం వంటి కారణాలు తంగేడు మొక్కల ఉనికిపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. అయితే ప్రాంతాలవారీగా పరిస్థితులు మారుతున్నాయి.
పూల సేకరణ నుంచి కొనుగోలు వరకు.. పెరిగిన భారం!
గతంలో ప్రకృతి నుంచే ఉచితంగా పూలను సేకరించుకునే అవకాశం ఉండేది. ఇప్పుడు కొన్ని ప్రాంతాల్లో పూలు అందుబాటులో లేకపోవడంతో మార్కెట్లలో కొనుగోలు చేయాల్సి వస్తోంది. పండుగ సమయంలో పూలకు గిరాకీ పెరగడం, రవాణా ఖర్చులు వంటి కారణాలతో కుటుంబాలపై అదనపు భారం పడుతోంది. ముఖ్యంగా పెద్ద బతుకమ్మలను పేర్చే మహిళలకు అన్ని రకాల పూలను సమకూర్చుకోవడం కష్టంగా మారుతోంది. తంగేడు పూలు దొరికితేనే బతుకమ్మకు పండుగ కళ వచ్చినట్లుగా భావించే మహిళలు వాటి కోసం వెతుకుతున్నారు.
సంప్రదాయానికి దూరమవుతున్న భావితరాలు!
బతుకమ్మ అంటే కేవలం పూలను పేర్చి ఆడుకునే పండుగ మాత్రమే కాదు. ప్రకృతిని ప్రేమించడం, పూల ప్రత్యేకతను తెలుసుకోవడం, కుటుంబాలు, గ్రామాల మధ్య అనుబంధాలను పెంపొందించుకోవడం వంటి ఎన్నో విలువలు ఇందులో ఇమిడి ఉన్నాయి. చిన్నతనంలో పెద్దలతో కలిసి పూలు సేకరించిన అనుభవాలు నేటి తరానికి తగ్గిపోతున్నాయి. ప్రకృతిలో సహజంగా లభించే పూల గురించి పిల్లలకు తెలియజేయడం, వాటిని కాపాడుకోవాల్సిన అవసరాన్ని వివరించడం ఇప్పుడు అత్యవసరంగా మారింది.
తంగేడు మొక్కలను కాపాడుకోవాలి!
తంగేడు పూల కొరతపై ఆందోళన వ్యక్తం చేయడంతో పాటు వాటి సంరక్షణకు చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. గ్రామాల్లో ఖాళీ స్థలాలు, పొలాల గట్ల వెంట స్థానిక పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తంగేడు మొక్కలను పెంచడం, ఉన్న మొక్కలను అనవసరంగా తొలగించకుండా చూడడం, గ్రామపంచాయతీలు, స్వచ్ఛంద సంస్థలు, మహిళా సంఘాలు సంరక్షణ కార్యక్రమాల్లో భాగస్వాములు కావడం ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది. పాఠశాలల్లో బతుకమ్మ పూలపై అవగాహన కల్పిస్తూ మొక్కలు నాటే కార్యక్రమాలు చేపడితే భావితరాల్లో ప్రకృతి పరిరక్షణపై ఆసక్తి పెరుగుతుంది.
ప్రకృతి ఒడిలో పుట్టిన బతుకమ్మ పండుగకు పూలే ప్రాణం. ఆ పూలలో తంగేడు పువ్వుది ప్రత్యేక స్థానం. పూల కోసం పల్లెలు, పొలాల గట్లు వెతికే పరిస్థితి రాకుండా చూడాలంటే ఇప్పటి నుంచే సహజ వృక్ష సంపదను కాపాడుకోవాలి. తంగేడు పువ్వును కాపాడుకోవడం అంటే ఒక మొక్కను కాపాడుకోవడం మాత్రమే కాదు.. తెలంగాణ పల్లె సంస్కృతిలో భాగమైన బతుకమ్మ సంప్రదాయాన్ని భావితరాలకు అందించడం కూడా!
