ఉద్యోగ ఒత్తిడి..మానసిక ఆరోగ్యంపై పెరుగుతున్న ప్రభావం.
జనం వాయిస్, డెస్క్, ఆగస్టు 08:
నేటి ఆధునిక ప్రపంచంలో ఉద్యోగం అనేది కేవలం జీవనోపాధికి మాత్రమే పరిమితం కావడం లేదు. వ్యక్తి గుర్తింపు, సామాజిక స్థానం, ఆర్థిక స్థిరత్వం, కుటుంబ భవిష్యత్తు అన్నీ ఉద్యోగంపైనే ఆధారపడుతున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో ఉద్యోగాల్లో పోటీ రోజురోజుకూ పెరుగుతోంది. పనితీరును నిరూపించుకోవాలనే తపన, లక్ష్యాలను సాధించాలనే ఒత్తిడి, నిరంతరం మెరుగైన ఫలితాలు చూపాలనే అంచనాలు ఉద్యోగులను తీవ్ర మానసిక ఒత్తిడికి గురిచేస్తున్నాయి. ఒకప్పుడు శారీరక శ్రమ ఎక్కువగా ఉండే ఉద్యోగాలు కనిపించేవి. ఇప్పుడు ఎక్కువశాతం ఉద్యోగాలు మానసిక శ్రమతో కూడుకున్నవిగా మారాయి. దాంతో శరీరం కంటే మనసే ఎక్కువగా అలసిపోతున్న పరిస్థితి ఏర్పడింది. ప్రైవేటు రంగంలో ఈ పరిస్థితి మరింత తీవ్రంగా కనిపిస్తోంది. నిర్ణీత గడువులో పనులు పూర్తి చేయడం, నెలవారీ లక్ష్యాలు చేరుకోవడం, ఎప్పటికప్పుడు పనితీరును అంచనా వేయడం, ఉద్యోగ భద్రతపై అనిశ్చితి వంటి అంశాలు ఉద్యోగులను నిరంతర ఒత్తిడిలో ఉంచుతున్నాయి. సాంకేతిక రంగం, బ్యాంకింగ్, ఔషధ, మార్కెటింగ్, మీడియా వంటి అనేక రంగాల్లో ఉద్యోగులు రోజుకు పది నుంచి పన్నెండు గంటల వరకు పనిచేయాల్సిన పరిస్థితులు ఉన్నాయి. పనిలో చిన్న తప్పిదం జరిగినా ఉద్యోగం కోల్పోతామనే భయం చాలామందిని మానసికంగా బలహీనులను చేస్తోంది.
ప్రభుత్వ రంగ ఉద్యోగులు కూడా ఒత్తిడికి అతీతులు కాదు. ప్రజల అంచనాలు, పెరుగుతున్న బాధ్యతలు, సిబ్బంది కొరత, పరిపాలనా ఒత్తిళ్లు, కొత్త విధానాల అమలు వంటి అంశాలు ప్రభుత్వ ఉద్యోగులపై కూడా ప్రభావం చూపుతున్నాయి. వైద్యులు, పోలీసులు, ఉపాధ్యాయులు, రెవెన్యూ, రవాణా, విద్యుత్, అత్యవసర సేవల సిబ్బంది వంటి అనేక విభాగాల్లో పనిచేసే ఉద్యోగులు రాత్రింబవళ్లు విధులు నిర్వహిస్తున్నారు. సమయానికి విశ్రాంతి దొరకకపోవడం, కుటుంబంతో గడిపే సమయం తగ్గిపోవడం వల్ల వారి మానసిక ఆరోగ్యం దెబ్బతింటోంది. ఇటీవలి కాలంలో ఇంటి నుంచే పని చేసే విధానం విస్తరించింది. మొదట ఇది ఉద్యోగులకు సౌకర్యంగా అనిపించినప్పటికీ, క్రమంగా ఇది కొత్త సమస్యలకు దారితీసింది. కార్యాలయ సమయాలు ముగిసినా పని కొనసాగడం, కుటుంబ సభ్యుల మధ్య ఉన్నప్పటికీ పనిలోనే మునిగిపోవడం, విశ్రాంతి సమయం లేకపోవడం, ఎప్పుడైనా పని చేయాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడడం వల్ల ఉద్యోగ జీవితానికి, వ్యక్తిగత జీవితానికి మధ్య ఉన్న సమతుల్యత దెబ్బతింటోంది. దీనివల్ల ఒత్తిడి మరింత పెరుగుతోంది.
మానసిక ఒత్తిడి ప్రభావం ఉద్యోగ పనితీరుపైనే కాదు, శారీరక ఆరోగ్యంపైనా స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. నిద్రలేమి, రక్తపోటు, గుండె సంబంధిత సమస్యలు, మధుమేహం, జీర్ణకోశ సమస్యలు, తీవ్రమైన అలసట వంటి అనారోగ్య సమస్యలకు ఒత్తిడి ఒక ప్రధాన కారణంగా వైద్యులు చెబుతున్నారు. కొంతమంది ఒత్తిడిని తట్టుకోలేక ఆందోళన, నిరాశ, కోపం, చిరాకు వంటి మానసిక సమస్యలకు గురవుతున్నారు. మరికొందరు మద్యం, ధూమపానం వంటి చెడు అలవాట్ల వైపు మళ్లడం మరింత ప్రమాదకర పరిణామంగా మారుతోంది. ఉద్యోగ ఒత్తిడి కుటుంబ జీవితాన్ని కూడా ప్రభావితం చేస్తోంది. కార్యాలయంలో ఎదురైన సమస్యలను ఇంటికి తీసుకురావడం వల్ల భార్యాభర్తల మధ్య విభేదాలు, పిల్లలతో గడిపే సమయం తగ్గడం, కుటుంబ సభ్యులతో భావోద్వేగ అనుబంధం బలహీనపడటం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడుతున్నాయి. పిల్లల ఎదుగుదలలో తల్లిదండ్రుల భాగస్వామ్యం తగ్గిపోవడం కూడా ఆందోళన కలిగించే అంశమే. ఉద్యోగం కోసం కుటుంబాన్ని విస్మరించే పరిస్థితి సమాజానికి ఆరోగ్యకరమైన సంకేతం కాదు.
మానసిక ఆరోగ్యం గురించి మాట్లాడటానికి ఇప్పటికీ చాలామంది వెనుకంజ వేస్తున్నారు. ఒత్తిడి, ఆందోళన, నిరాశ వంటి సమస్యలను బయటకు చెప్పుకుంటే తమను బలహీనులుగా భావిస్తారనే అపోహ ఉద్యోగుల్లో ఉంది. ఈ కారణంగా సమస్యలు తీవ్రరూపం దాల్చిన తర్వాతే వైద్యులను లేదా నిపుణులను సంప్రదిస్తున్నారు. మానసిక ఆరోగ్యం కూడా శారీరక ఆరోగ్యంతో సమానంగా ముఖ్యమనే అవగాహన సమాజంలో మరింత పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది. సంస్థలు కూడా ఉద్యోగుల సంక్షేమాన్ని కేవలం వేతనాలకే పరిమితం చేయకూడదు. ఆరోగ్యకరమైన పని వాతావరణం, తగిన విశ్రాంతి, సమతుల్యమైన పని గంటలు, సెలవుల వినియోగానికి ప్రోత్సాహం, మానసిక ఆరోగ్య సలహా సేవలు, ఒత్తిడి నిర్వహణ శిక్షణ, యోగా, ధ్యానం వంటి కార్యక్రమాలను కార్యాలయ సంస్కృతిలో భాగం చేయాలి. ఉద్యోగి సంతోషంగా ఉంటేనే అతని పనితీరు మెరుగుపడుతుందనే విషయాన్ని ప్రతి సంస్థ గుర్తించాలి.
ఉద్యోగులు కూడా తమ జీవనశైలిలో కొన్ని మార్పులు చేసుకోవాలి. పనికి ఎంత ప్రాధాన్యం ఇస్తారో, ఆరోగ్యానికి కూడా అంతే ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. క్రమం తప్పకుండా వ్యాయామం చేయడం, తగిన నిద్రపోవడం, కుటుంబ సభ్యులతో సమయం గడపడం, సెలవులను సద్వినియోగం చేసుకోవడం, అవసరమైతే మానసిక ఆరోగ్య నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం వంటి చర్యలు ఒత్తిడిని తగ్గించడంలో ఎంతో ఉపయోగపడతాయి. ఉద్యోగం కోసం ఆరోగ్యాన్ని కోల్పోతే, తర్వాత ఆరోగ్యం కోసం సంపాదించినదంతా ఖర్చు చేయాల్సి వస్తుందనే విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి. దేశ ఆర్థికాభివృద్ధికి ఉద్యోగులే ప్రధాన బలం. వారి మానసిక ఆరోగ్యాన్ని కాపాడటం ప్రభుత్వాలు, సంస్థలు, సమాజం, వ్యక్తులు అందరి ఉమ్మడి బాధ్యత. పని సంస్కృతిలో మానవీయ విలువలు, సమతుల్యత, పరస్పర గౌరవం, ఆరోగ్యానికి ప్రాధాన్యం పెరిగినప్పుడే నిజమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది. ఉద్యోగ ఒత్తిడిని విజయానికి కొలమానంగా కాకుండా, ఆరోగ్యకరమైన పనివాతావరణాన్ని అభివృద్ధికి పునాదిగా భావించే సంస్కృతి ఏర్పడాల్సిన అవసరం ఉంది. మానసికంగా ఆరోగ్యవంతమైన ఉద్యోగులే బలమైన సంస్థలను, బలమైన సంస్థలే బలమైన దేశాన్ని నిర్మిస్తాయనే విషయాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించాల్సిన సమయం ఆసన్నమైంది.